Sytuacja na mapie.
Źródła za każdym sygnałem.

Czym jest Strażnik

Serwer zbiera dane z kilku publicznych źródeł, liczy punktację dla każdego województwa i wysyła powiadomienia. Aplikacja pokazuje mapę, źródła każdego punktu i historię ostatnich 12 godzin. Nie potrzebujesz konta ani własnego serwera.

Wynik jest wskaźnikiem aplikacji, a nie prawdopodobieństwem uderzenia. Żaden pojedynczy artykuł ani strefa nie podniesie poziomu sam — próg osiąga dopiero oficjalny komunikat, poważny obiekt blisko granicy albo kilka niezależnych źródeł naraz.

1. Instalacja i aktualizacje

1. iPhone: pobierz Strażnika z App Store i przeczytaj instrukcję dla iPhone'a — poniższe kroki dotyczą tylko Androida.
2. Android — najprościej: zainstaluj Strażnika z Google Play (Polska i pozostałe kraje Europy). Aktualizacje przychodzą wtedy przez sklep, a kolejne kroki z tej listy możesz pominąć — zostaje tylko ostatni.
3. Bez Google Play: pobierz najnowszy Straznik.apk na telefon z Androidem.
4. Otwórz plik z folderu Pobrane. Jeśli Android poprosi, zezwól przeglądarce lub menedżerowi plików na instalowanie aplikacji z tego źródła.
5. Zatwierdź instalację i uruchom Strażnika. Pozwól systemowi przeskanować plik — nie wyłączaj Play Protect.
6. Zezwól na powiadomienia i zapisz swoje województwo w Menu → Ustawienia → Moje miejsca.

Zgoda „Instalowanie nieznanych aplikacji” — i jak ją cofnąć

Masz już Strażnika z pliku APK? Możesz zainstalować wersję z Google Play na istniejącą — obie są podpisane tym samym kluczem, więc ustawienia i Moje miejsca zostają.

Przy instalacji z pliku APK Android pozwoli go zainstalować dopiero wtedy, gdy aplikacja otwierająca plik — zwykle Chrome — dostanie uprawnienie Instalowanie nieznanych aplikacji. Przeglądarka przerywa wtedy instalację i przenosi Cię do przełącznika Zezwalaj z tego źródła. To normalny krok, nie błąd.

Uprawnienie dotyczy tylko tej jednej aplikacji, ale zostaje włączone, dopóki go nie wyłączysz. Dlatego po instalacji warto je cofnąć:

Jeśli aplikacja GitHuba przechwytuje link i pobieranie staje, otwórz link w przeglądarce. Jest też kopia APK w repozytorium.

Aktualizacja z poziomu aplikacji

Wersję z Google Play aktualizuje sklep — nie ma w niej przycisku aktualizacji. Poniższe dotyczy wersji z pliku APK.

Strażnik sprawdza nowe wydanie przy każdym uruchomieniu i przy powrocie na wierzch (nie częściej niż co 30 minut). Okno aktualizacji pokazuje numer wersji i listę zmian. Ręcznie: Menu → Ustawienia → Język, tekst i wersja → ⬆ Sprawdź aktualizacje.

Przy zwykłej aktualizacji możesz wybrać Później. Po wybraniu instalacji aplikacja pobiera plik, sprawdza jego sumę SHA-256 i przekazuje go Androidowi do zatwierdzenia. Instaluj nowe wydanie na istniejące — ustawienia i Moje miejsca zostają.

Która wersja jest u Ciebie? Menu → Ustawienia → Język, tekst i wersja → „Zainstalowana wersja”. Najnowsze wydanie to 1.7.95. Na dole zakładki są odnośniki do tej instrukcji, historii zmian i wsparcia autora.

2. Pierwsze kroki: Moje miejsca, powiadomienia, język

Moje miejsca

Menu → Ustawienia → Moje miejsca → Otwórz Moje miejsca. Zapiszesz do 8 miejsc, np. Dom, Praca, Wyjazd. Dla każdego wybierasz województwo i zaznaczasz Obserwuj alerty dla tego województwa. Powiadomienia przychodzą dla obserwowanych województw; kilka miejsc w tym samym województwie daje jedną subskrypcję. Pierwsze miejsce wyznacza „mój region” na mapie.

Zakres miejsca może być dokładny: po dotknięciu ◎ Pobierz pozycję jeden raz aplikacja zapisuje jednorazowo punkt i jego dokładność. Nie ma śledzenia w tle. Przy otwartej aplikacji Strażnik policzy wtedy na telefonie odległość do widocznych obiektów. Powiadomienia i tak idą według województwa.

Dane miejsc zostają na urządzeniu — przycisk nazywa się Zapisz na urządzeniu.

Zgody na Androidzie

W sekcji Alarmy i zgody sprawdzisz, czy powiadomienia są gotowe i dla jakiego regionu. Jeśli chcesz tylko oglądać mapę, wyłącz suwak Alarmy na tym telefonie — telefon zostanie wypisany ze wszystkich województw i przestanie dostawać powiadomienia o alarmach oraz przypomnienia o zgodach. Status nad suwakiem pokazuje, do ilu województw telefon jest zapisany (potwierdzone przez Firebase). Zgody Androida zostają bez zmian — aplikacja nie może ich zmienić. Ostrzeżenie o zgodach na mapie zamkniesz też krzyżykiem. Przyciski prowadzą wprost do ustawień systemu: Ustawienia powiadomień, Sprawdź zgodę na alarm pełnoekranowy i Wyłącz oszczędzanie baterii. Android 14 i nowszy potrafi cofnąć zgodę na pełny ekran po aktualizacji — sprawdź ją osobiście. Czwarty przycisk, Alarm mimo Nie przeszkadzać, widać tylko wtedy, gdy ta zgoda nie jest przyznana; jest dobrowolna i opisana niżej, przy trybie Nie przeszkadzać.

Polski / English

Menu → Ustawienia → Język, tekst i wersja → Język interfejsu. Po wyborze dotknij Zmień język i uruchom ponownie — aplikacja uruchomi się w nowym języku. Dopóki języka nie wybierzesz, aplikacja mówi w języku telefonu: polski i ukraiński bez zmian, każdy inny — po angielsku (strona WWW domyślnie po polsku). Wersja angielska obejmuje interfejs, opisy obiektów i nazwy na mapie; cytowane komunikaty i tytuły artykułów pozostają w oryginale.

Wielkość tekstu

Menu → Ustawienia → Język, tekst i wersja → Wielkość tekstu: Normalna, Większa albo Największa. Działa od razu, bez zapisywania i bez ponownego uruchamiania. Powiększa wszystkie napisy naraz — w panelu, na kartach obiektów, w legendzie, na ekranie alarmu i w module GROTA. Odstępy i przyciski zostają tej samej wielkości, żeby układ się nie rozjechał i żeby nic nie wyszło poza ekran.

Na Androidzie to ustawienie mnoży się z systemowym rozmiarem czcionki (Ustawienia → Wyświetlacz → Rozmiar czcionki), więc przy dużej czcionce w telefonie zwykle wystarcza „Normalna". Napisy na samej mapie pochodzą z serwera map i tym ustawieniem się nie zmieniają. Na stronie w przeglądarce działa też zwykłe powiększanie (Ctrl i +). Na iPhonie jest odwrotnie niż na Androidzie: systemowy rozmiar tekstu (Ustawienia → Ekran i jasność → Rozmiar tekstu) nie zmienia napisów w Strażniku — wbudowana przeglądarka systemowa idzie za Dynamic Type tylko wtedy, gdy strona wprost o to poprosi, a nasza tego nie robi. Na iPhonie to ustawienie jest więc jedyną drogą do większego tekstu.

3. Ekran główny

Układ ma pięć stref: pasek u góry z diodami źródeł i licznikiem, znak (i) w lewym górnym rogu mapy, kafelki przy prawej krawędzi mapy, baner mojego regionu i pływający dolny pasek.

Ustawienia zaczynają się od karty gotowości — czy alarm do Ciebie dotrze i czego jeszcze brakuje — a pod nią są cztery sekcje. Większość zmian zapisuje się od razu, bez przycisków „Zapisz” i „Anuluj”; tylko język i adres własnego serwera wymagają ponownego uruchomienia przyciskiem w swojej sekcji, a edytor Moich miejsc ma własny przycisk Zapisz na urządzeniu.

Przy starcie na dole pojawia się pasek „NIEOFICJALNE źródło dodatkowe…”. Możesz go zamknąć krzyżykiem — wraca przy alarmie. Panele i okna zamkniesz krzyżykiem, zakładką Mapa albo dotknięciem obok.

4. Mapa, obiekty i samoloty

Przesuwaj mapę palcem, powiększaj dwoma palcami i dotykaj obiektów. Kolor województwa pokazuje punkty z ostatnich 60 minut:

Kolor	Znaczenie
granatowy	0–1,9 pkt — spokojnie (poniżej progu)
żółty	od 2 pkt — podwyższona uwaga
czerwony	od 4 pkt i potwierdzenie — wysoki priorytet (rozdział 11)
przygaszony, oliwkowy	kolor wyłącznie od sąsiednich województw; karta ma kreskowaną ramkę i napis „podniesione przez sąsiedztwo · bez alarmu”. Taki kolor nie wysyła powiadomienia.

Obiekty z NEPTUN-a nad Ukrainą mają osobne kształty — legenda pokazuje każdy z nich:

Obiekt	Symbol
Dron / BpSP	żółta sylwetka z prostymi skrzydłami i wciętym ogonem; czerwony dziób i czerwony grot przed nim wskazują kierunek lotu
Dron Shahed	pomarańczowe skrzydło delta
Dron FPV	cztery wirniki; lokalny, bez punktów
Dron rozpoznawczy	biało-szara sylwetka z długimi skrzydłami
Rakieta manewrująca	czerwony korpus ze skrzydłami
Rakieta balistyczna	różowy smukły grot
Bomba kierowana KAB	żółta sylwetka bomby
MiG-31K (nosiciel)	fioletowy samolot
Obiekt nierozpoznany	szary romb ze znakiem zapytania

Kurs nieznany: ikona nie jest obracana, ma przerywaną białą obwódkę i znak zapytania — nie wskazuje kierunku. Pulsujący czerwony pierścień mają tylko obiekty, które w tej chwili dodają punkty któremuś województwu; pozostałe stoją spokojnie.

Różowo podświetlony obwód Ukrainy z przerywanym konturem ma alarm powietrzny, który w tej chwili daje punkty któremuś województwu. Bliższe obwody są wyraźniejsze, dalekie ledwo widoczne. Dotknięcie obwodu pokazuje, kiedy przyszedł sygnał i ile punktów daje któremu województwu.

Okrąg wokół obiektu pokazuje, gdzie obiekt może być — a nie zasięg rażenia. Składa się z niepewności samego zgłoszenia i drogi, jaką obiekt mógł przelecieć od ostatniego meldunku, więc rośnie, dopóki nie przyjdzie nowy meldunek — najwyżej przez 15 minut, potem przestaje rosnąć, a karta obiektu o tym uprzedza. Karta rozbija tę liczbę na obie części. Rakiety, KAB i balistyka mają stały rejon, bo źródło nie podaje im kursu. Przerywana linia to trasa przelotu — rysowana tylko wtedy, gdy źródło podaje pozycje nadające się do śledzenia. W Menu → Ustawienia → Język, tekst i wersja → „Mapa: trasy obiektów” wybierzesz osobno dla dronów i rakiet oraz dla samolotów: wyłączone, przebyta trasa albo trasa i kierunek lotu (linia na 30 minut lotu drona lub rakiety, 15 minut samolotu, z kropkami co 5 minut). Kierunek dronów i rakiet rysujemy tylko przy kursie zmierzonym z ruchu obiektu. Obiekt z pozycją przybliżoną (duże koło niepewności) nie ma ani trasy, ani kierunku — a większość obiektów NEPTUN stoi w miejscu między odczytami, więc linie widać tylko przy części z nich. Niebieskie samoloty i śmigłowce to lotnictwo wojskowe z jawnym transponderem ADS-B. Obiekt, którego pozycję źródło wyznaczyło z celu i kursu, a nie z obserwacji, ma okrąg co najmniej 40 km, a karta pisze, że może być w dowolnym miejscu trasy.

Czas pod ikoną (np. „7 min”) to wiek ostatniego meldunku o tym obiekcie. NEPTUN to zgłoszenia ludzi, nie radar: obiekt stoi w tym samym miejscu, dopóki ktoś nie zgłosi go ponownie, a bywa, że kolejnego zgłoszenia nie ma wcale. Podpis pojawia się po pięciu minutach, a ikona stopniowo blednie — im bledsza, tym starsza informacja. Po godzinie ikona jest wyraźnie wyblakła. Nieruchome ikony nie oznaczają więc zawieszonej mapy, tylko brak nowych zgłoszeń. Kartę obiektu otwiera linia ostatni meldunek, a przy meldunku starszym niż kwadrans dopisek, że obiekt mógł się od tego czasu przemieścić.

Legendę otwiera pierwsza ikona u góry, a zamyka przycisk ✕ Zamknij w jej nagłówku. Sześć grup rozwija się pojedynczo — nazwy wszystkich widać naraz, więc nie trzeba przewijać całości, żeby znaleźć jeden symbol.

Karta obiektu i samolotu

Dotknięcie obiektu otwiera miniaturę karty w lewym dolnym rogu, a obiekt dostaje na mapie biały pierścień. Przycisk ze strzałką (Rozwiń kartę) rozwija ją na większą część ekranu i z powrotem zwija, krzyżyk zamyka.

Karta drona lub rakiety podaje typ, rejon zgłoszenia, liczbę potwierdzeń, wiarygodność, rejon możliwego położenia, kurs i odległość od granicy Polski. Czas dolotu (ETA) pojawia się tylko dla pozycji nadającej się do takiego obliczenia. Gdy źródło oznaczy pozycję jako rejon zgłoszenia, karta pisze „przybliżony rejon zgłoszenia — brak potwierdzonej trasy i czasu dolotu”, a odległość jest szacunkiem. Ilustracje obiektów są poglądowe (AI) i nie służą do rozpoznawania modelu.

Karta samolotu lub śmigłowca pokazuje znak wywoławczy, rejestrację, kraj, model, przeznaczenie, wysokość, prędkość i kurs. Zdjęcie przedstawia przykładowy egzemplarz tego modelu — pod nim są autor, źródło i licencja. 📍 śledź trasę rysuje ślad lotu. Wiersz sygnał mówi, skąd wzięła się pozycja: ADS-B podaje sama maszyna, a MLAT liczą odbiorniki naziemne z różnic czasu dotarcia sygnału — poza ich zasięgiem, na przykład nad Białorusią, taka pozycja potrafi być o kilkadziesiąt kilometrów obok i karta wtedy o tym uprzedza. Wysokość, prędkość i kurs schodzą z pokładu w obu przypadkach. Gdy meldunek wymagałby niemożliwego skoku — maszyna nie przeleciałaby tego dystansu w tym czasie — Strażnik nie przenosi ikony: zostawia ją na ostatniej wiarygodnej pozycji, nie dopisuje takiego odcinka do trasy i mówi o tym w karcie. Mapa nie pokazuje maszyn z wyłączonym transponderem.

5. Strefy PAŻP na mapie

Kafelek strefy pokazuje aktywne strefy przestrzeni powietrznej z planu dobowego Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Strefa, która stoi od dawna albo była już aktywna przy starcie obserwacji, ma spokojny fioletowy kontur. Strefa włączona niedawno, na oczach Strażnika, jest żółta i ma bryłę 3D.

Dotknięcie strefy otwiera jej opis: typ i jego znaczenie po polsku, od kiedy Strażnik ją widzi, rezerwację do (koniec dzisiejszego wpisu w planie dobowym — strefa bywa przedłużana) i pułap. Przycisk z nazwą województwa prowadzi do jego karty, bo region w całości przykryty strefą trudno dotknąć na mapie.

Strefy nakładające się na siebie: dotknięcie otwiera najmniejszą strefę pod palcem, a pozostałe w tym miejscu są wymienione jako przyciski „W tym miejscu są też”.

Sama warstwa stref nie dodaje punktów. Punktuje tylko rzadka strefa typu D, R, NPZ albo ADHOC — zasady są w rozdziale o punktacji stref.

6. Panel sygnałów

Zakładka Sygnały otwiera karty województw. Twój region jest pierwszy i ma podpis „mój region”. Każda karta podaje punkty, poziom, podsumowanie „składa się z” (np. „0,6 ALARM UA”) i strefy PAŻP nad województwem. Dotknięcie karty rozwija listę sygnałów.

Każdy wiersz sygnału pokazuje źródło, wkład w punktach, tytuł (artykuł otwiera się jako link), wiek sygnału i jego wagę. Sygnał ma pełną wagę przez 30 minut, potem traci ją aż do zera w 60. minucie — dopisek „waga 64%” to właśnie to. Przekreślona liczba to wartość nominalna, której nie zaliczono, bo sygnał wygasa albo klasa źródła osiągnęła limit. Liczby w podsumowaniu są zaokrąglone osobno, dlatego ich suma może różnić się o 0,1 od wyniku.

Sygnał bez punktów zostaje widoczny z objaśnieniem:

• Powtórzenie oficjalnego alertu — artykuł przepisujący świeży Alert RCB.
• Materiał historyczny / następstwa — rocznica, proces, odbudowa.
• Odwołany przez RCB i Po odwołaniu alertu RCB — alert, który RCB odwołało, i artykuły o nim.
• Alert RCB nie został jeszcze odwołany — alert obowiązuje do odwołania, a odwołanie potrafi przyjść po wielu godzinach. Nasze sygnały dawno wygasają i mapa wygląda spokojnie, więc wpis mówi wprost, że oficjalnie alert nadal stoi. Znika po dwunastu godzinach.
• Relacja z wcześniejszego zdarzenia — serwer przeczytał artykuł, a treść opisuje coś sprzed ponad godziny.
• Nie udało się przeczytać artykułu — bez punktów — treści nie dało się pobrać; link zostaje.

Wpis SĄSIEDZTWO to przeniesienie punktów z sąsiedniego województwa (rozdział 11).

Niżej panel ma dwie listy obserwacji bez punktów: Obiekty ≤ 250 km od granicy (NEPTUN) i Lotnictwo wojskowe (ADS-B) nad wschodnią Polską. To publiczne dane z transponderów, a nie namierzanie. Pochodzą z darmowych, otwartych agregatorów: serwer pyta adsb.lol, a gdy ten nie odpowiada — opendata.adsb.fi; w trybie awaryjnym, gdy telefon liczy sam, dochodzi jeszcze airplanes.live. Warstwa jest informacyjna i nie daje punktów. W karcie województwa, jeśli są dostępne, znajdziesz też Kamery w regionie — kamery drogowe, nie narzędzie do wykrywania obiektów. Od 1.7.88 jest to sama lista z odnośnikami: podglądu nie pokazujemy u siebie, bo regulamin worldcam.pl na to nie zezwala. Dotknięcie kafelka otwiera kamerę u źródła.

7. Historia 12 godzin

Zakładka Historia otwiera podgląd historii. Pasek suwaka jest pokolorowany według poziomu w każdej chwili, więc od razu widać, kiedy coś się działo. Przeciągnij uchwyt: mapa, kolory, obiekty i samoloty pokazują wybraną chwilę, a etykieta podaje godzinę i liczbę minut wstecz. Pod suwakiem jest najwyżej oceniane województwo z tej chwili, liczba dronów, rakiet i maszyn w migawce oraz link „N sygnałów w oknie”, który otwiera panel z tamtą chwilą.

Wykres 12 godzin (od 1.7.95) stoi nad suwakiem, na tej samej osi czasu: liczba dronów jako średnia z 30 minut na tle surowych słupków, a rakiety i bomby KAB jako czerwone kropki u dołu. Domyślnie jest zwinięty do jednego wiersza z najwyższą wartością — dotknij go, żeby rozwinąć; aplikacja zapamięta wybór. Przy kresce suwaka widać średnią z tamtej chwili, a dotknięcie wykresu przewija suwak w to miejsce. Wykres liczy to samo co licznik w górnym pasku, więc skoki w dół oznaczają zwykle, że źródło usunęło paczkę obiektów, a nie koniec ataku.

Pod suwakiem jest rząd przycisków: −12 h (początek), alarm wstecz (początek poprzedniego alarmu), −10 i −1 minut, ▶ odtwarzanie i pauza, +1 i +10 minut, alarm naprzód (następny alarm) oraz koniec (najnowsza migawka). Przytrzymanie ±1 i ±10 przewija dalej. ×1 w nagłówku zmienia prędkość odtwarzania na ×2 i ×4.

Od 10.10.2026 podgląd historii pokazuje strefy PAŻP z tamtej chwili: każda migawka zapisuje, które strefy obowiązywały, więc widać także te zdjęte potem z wykazu i otwierane w trakcie zdarzenia — PAŻP wymienia cały zestaw raz na dobę o 6:00. Wcześniej strefy były w historii ukryte, bo suwak rysowałby dzisiejsze nad sytuacją sprzed godzin. Dla chwil sprzed tej zmiany zapisu nie ma: strefy są wtedy ukryte, przycisk strefy znika, a panel historii mówi o tym wprost.

W trybie historii panel ma nagłówek PODGLĄD HISTORII, a czas sygnałów liczy się względem wybranej chwili („36 min wcześniej”). NA ŻYWO w nagłówku paska, zakładka Mapa albo systemowy przycisk „wstecz” przywraca bieżący widok.

Historia jest pobierana raz na urządzenie, a przewijanie działa lokalnie, bez zapytań do serwera przy każdym ruchu palca. Migawki powstają zwykle co minutę — to odtwarzanie zapisanych próbek, nie nagranie ciągłe.

8. Obce maszyny nad wschodnią flanką

Ikona samolotu u góry otwiera listę wojskowych maszyn z rosyjską lub białoruską rejestracją, widocznych w publicznych danych ADS-B/MLAT nad wschodnią flanką. Panel ma dwie części: w zasięgu teraz i dziennik — wleciały / zniknęły z zasięgu z ostatnich 12 godzin, łącznie z czasem, gdy aplikacja była zamknięta.

W trybie historii panel pokazuje wybraną chwilę. Przygaszona maszyna na mapie to ostatnia zapisana pozycja sprzed najwyżej 2,5 minuty. „Zniknęła” oznacza utratę sygnału w danych, a nie lądowanie ani zestrzelenie. Te obserwacje nie dodają punktów, a pusta lista nie oznacza pustego nieba — wiele maszyn leci z wyłączonym transponderem.

9. Alarmy i powiadomienia

Kiedy telefon dzwoni, a kiedy nie

• Powiadomienie przychodzi tylko dla obserwowanych województw z Moich miejsc.
• Województwo musi mieć co najmniej 1 pkt własnych sygnałów. Kolor wyłącznie od sąsiadów nie dzwoni.
• Przeniesienie od sąsiadów może domknąć próg najwyżej o jeden stopień: własne punkty poniżej żółtego plus sąsiad dają co najwyżej żółty.
• Bez powtórek: jeśli wynik spadnie i znów przekroczy ten sam próg w ciągu 60 minut od powiadomienia, zmienia się tylko mapa. Wyjątek: nowy Alert RCB/RSO. Wejście na wyższy poziom, z żółtego na czerwony, powiadamia zawsze.
• W otwartej aplikacji dźwięk gra według tych samych zasad co powiadomienie, nie według koloru mapy — dla każdego obserwowanego województwa, nie tylko pierwszego miejsca.
• Powiadomienie, które dotarło z opóźnieniem ponad 10 minut (np. po powrocie zasięgu), pokazuje się cicho z dopiskiem „opóźnione o … min”.
• Treść powiadomienia zaczyna się od godziny wysyłki („10:54 · …”) — tej, o której serwer stwierdził zagrożenie, a nie tej, o której wiadomość dotarła. Tę samą godzinę pokazuje zegarek w rogu powiadomienia i ekran pełnoekranowego alarmu.
• Podtrzymanie 10 minut: gdy wynik spadnie poniżej progu, poziom i kolor trzymają się jeszcze 10 minut od ostatniego przekroczenia, żeby nie migały przy wyniku krążącym wokół 2 pkt. Karta województwa pisze wtedy „podtrzymany do …”, a historia pokazuje to samo co mapa na żywo. Odwołanie RCB zdejmuje podtrzymanie od razu. Same punkty to co innego: sygnał liczy się w pełni przez 30 minut i wygasa przez kolejne 30 — także gdy obiektu nie ma już na mapie.
• Gdy aplikacja jest otwarta, alarm pokazuje się w niej, a w szufladzie zostaje ciche powiadomienie. To nie dubel: bez niego Google uznaje pilne wiadomości za zbędne i potrafi opóźniać kolejne o minutę i więcej. W Menu → Ustawienia → Alarmy i zgody obok godziny ostatniego sygnału widać, ile szedł i czy Google obniżył mu priorytet.

W Menu → Ustawienia → Dźwięk i godziny ciszy są ▶ Test: uwaga, ▶ Test: syrena i ▶ Test: pełny alarm. To testy w oknie aplikacji. W aplikacji na Androida są też ▶ Test: czerwony natywny i ▶ Test: żółty natywny: po 5 sekundach przychodzi prawdziwe powiadomienie z syreną albo sygnałem uwagi, więc możesz zablokować ekran i sprawdzić alarm nad blokadą. Żaden test nie sprawdza dostarczania pushy z serwera.

Głośność czerwonego alarmu

Syrena gra na suwaku „Alarmy” w Androidzie, a nie „Dzwonek” czy „Multimedia”. Czerwony alarm podnosi ten suwak co najmniej do połowy. Przełącznik Czerwony alarm zawsze na pełnej głośności jest domyślnie wyłączony; po jego świadomym włączeniu (aplikacja pyta o potwierdzenie) syrena gra na maksimum, także w nocy. Obecny poziom suwaka widać w tej samej zakładce, a Ustawienia dźwięku Androida prowadzi do suwaków systemu. Menu → Powiadomienia otwiera w aplikacji stan powiadomień.

Wibracje i zegarek

Wibracja mówi alfabetem Morse'a: żółty to „U” (· · —, jak Uwaga), czerwony to „A” (· —, jak Alarm), powtarzane. Kto nie zna Morse'a, rozpozna je po rytmie: dwa krótkie i długi to żółty, krótki i długi to czerwony — żadnego nie pomylisz ze zwykłym SMS-em. Ten sam wzór ma powiadomienie, otwarta aplikacja i strona w Chrome na Androidzie. Przyciski ▶ Poczuj: żółty (U) i ▶ Poczuj: czerwony (A) w sekcji Dźwięk i godziny ciszy tylko odtwarzają te wzory — niczego się nimi nie wybiera. W aplikacji na Androidzie (od 1.7.94) wibrują tak jak prawdziwy sygnał: żółty jak powiadomienie, więc w trybie cichym milczy, a aplikacja mówi dlaczego; czerwony jak alarm, także w trybie cichym. Jeśli wyłączysz wibrację kanału w ustawieniach powiadomień Androida, aplikacja też o tym powie. Na stronie w Chrome wibrację daje przeglądarka i w trybie cichym jej nie ma. Na iPhonie własnych wzorów wibracji nie ma — iOS na to nie pozwala.

Zegarek i opaska. Od wersji 1.7.93 czerwony alarm trafia także na sparowany zegarek z Wear OS — wcześniej Android go tam nie przekazywał. Opaski i zegarki z własną aplikacją (np. Mi Fitness, Zepp, Garmin Connect, Galaxy Wearable) pokażą go, jeśli w ich ustawieniach powiadomień zezwolisz na Strażnika. Zegarek wibruje po swojemu, więc rytmu „U” i „A” na ręce zwykle nie poczujesz. Nie sprawdziliśmy tego na każdym modelu — sprawdź u siebie przyciskiem ▶ Test: czerwony natywny.

Żółty budzi w nocy — co z tym zrobić

W Menu → Ustawienia → Dźwięk i godziny ciszy jest Głośność sygnału uwagi (żółty) z trzema ustawieniami: Normalny, Ciszej (około dziesięć razy ciszej) i Bez dźwięku (zostaje baner i wibracja). Dotyczy to wyłącznie żółtego. Czerwony ma własny wybór Czerwony alarm (tylko Android): Syrena (domyślnie), Tylko wibracja — milknie sama syrena, a wibracja, pełny ekran i miganie zostają — albo Zwykłe powiadomienie — czerwony przychodzi jak żółty: baner, krótki dźwięk i wibracja, bez pełnego ekranu, a w trybie Nie przeszkadzać może nie dotrzeć. Przy obu cichszych trybach aplikacja pyta o potwierdzenie, bo przy wygaszonym ekranie i telefonie w drugim pokoju takiego alarmu można nie zauważyć. Opcja pełnej głośności jest wtedy nieczynna (nie ma czego podgłaszać); samą syrenę usłyszysz przyciskiem Test: syrena. Na iPhonie tego wyboru nie ma: iOS nie pozwala wyciszyć pojedynczego rodzaju powiadomienia. Na Androidzie ustawienie działa i przy otwartej aplikacji, i przy zgaszonym ekranie, bo żółty idzie wtedy na osobny kanał powiadomień. Na iPhonie zmienia tylko dźwięk w otwartej aplikacji: głośność powiadomienia push wybiera system i aplikacja nie ma na nią wpływu.

Godziny ciszy (Android, od 1.7.95)

Jeśli w dzień chcesz słyszeć alarmy, a w nocy wystarczy Ci wibracja, nie musisz co wieczór niczego przełączać. W Menu → Ustawienia → Dźwięk i godziny ciszy włącz Godziny ciszy i wybierz porę: Od … do (domyślnie 22:00–7:00; okno może przechodzić przez północ). W tych godzinach żółty przychodzi bez dźwięku — zostaje baner i wibracja. Dla czerwonego wybierasz Czerwony w godzinach ciszy: Tylko wibracja (domyślnie) — milknie syrena, a pełny ekran i mocna wibracja zostają — albo Bez zmian, czyli tak, jak ustawiłeś wyżej dla czerwonego alarmu.

Godziny ciszy nigdy nie robią alarmu głośniejszym: jeśli na co dzień czerwony ma tylko wibrację albo zwykłe powiadomienie, tak zostaje. Poza wybranymi godzinami wszystko działa jak zwykle. Godziny liczą się według zegara telefonu, a ustawienie działa i przy otwartej aplikacji, i przy zgaszonym ekranie — w godzinach ciszy powiadomienia idą osobnymi, cichymi kanałami. Sprawdziliśmy to na emulatorze Pixela; nocą na prawdziwym alarmie jeszcze nie. Pamiętaj, że wibracji telefonu leżącego w drugim pokoju możesz nie poczuć. Na iPhonie godzin ciszy nie ma — dźwięk powiadomienia ustala tam serwer.

Drugi sposób, dostępny od razu w systemie: włącz na noc Nie przeszkadzać. Sprawdziliśmy to pomiarem na Androidzie 14 — zwykłe Nie przeszkadzać wycisza żółty, a czerwony przechodzi: syrena gra, ekran się zapala, alarm pełnoekranowy pokazuje się nad blokadą. Na iPhonie to samo robi Tryb skupienia (np. Sen): czerwony jest oznaczony jako powiadomienie czasowe i przebija skupienie, żółty nie.

Jeden warunek na Androidzie: czerwony przechodzi dlatego, że Nie przeszkadzać domyślnie przepuszcza alarmy. Jeśli w Ustawienia → Nie przeszkadzać → Alarmy i inne zakłócenia wyłączysz pozycję Alarmy, syrena zamilknie i ekran się nie zapali — sprawdziliśmy to osobnym pomiarem. Zostaw Alarmy włączone; to nie wpływa na żółty, bo ten nie jest alarmem i tak czy owak zostaje wyciszony.

Jak to działa technicznie: serwer wysyła push przez Firebase dla każdego obserwowanego województwa, także przy zamkniętej aplikacji i zablokowanym ekranie. Alarmy docierają też po nocnym restarcie telefonu, zanim go odblokujesz. „Wymuś zatrzymanie” w ustawieniach Androida — a na części telefonów Xiaomi, Huawei czy Oppo także usunięcie aplikacji z listy ostatnich — blokuje odbiór do ponownego uruchomienia aplikacji; ustawienia ostrzegają o tym na takich telefonach. Osobną pułapką jest usypianie aplikacji przez nakładkę producenta: na telefonach Samsunga pozycja „aplikacje uśpione” i „głęboko uśpione” potrafi wstrzymać push zupełnie, mimo włączonych powiadomień i działającego internetu — bo to osobne ustawienie. Od wersji 1.7.91 Strażnik ostrzega o tym w ustawieniach, gdy wykryje ograniczenie baterii na takim telefonie, i pokazuje godzinę ostatniego odebranego sygnału z serwera. Tryb awaryjny: gdy serwer nie odpowiada, otwarta aplikacja uruchamia wbudowany silnik i sama odpytuje źródła; co minutę sprawdza powrót serwera. Tryb awaryjny działa tylko przy otwartej aplikacji i nie czyta treści artykułów prasowych, więc media są wtedy na liście bez punktów; treść komunikatu RCB ze strony gov.pl czyta tak samo jak serwer.

Gdzie się schronić — GROTA

Po dotknięciu POTWIERDZAM — wycisz alarm syrena milknie, a ekran alarmu pokazuje trzy przyciski: Gdzie się schronić, Obserwuj mapę i Jestem w bezpiecznym miejscu. Strażnik nigdy sam nie przełącza ekranu — wybierasz Ty.

Gdzie się schronić otwiera moduł GROTA od razu na zakładce TERAZ: ustala Twoją pozycję i pokazuje najbliższe punkty schronienia z publicznego wykazu Komendy Głównej PSP (dane.gov.pl), osobno całodobowe, dostępne w określonych godzinach i „na żądanie”, z odległością i trasą pieszo, rowerem albo samochodem. GROTA zaczyna się wczytywać w tle już w chwili alarmu, więc po potwierdzeniu otwiera się natychmiast. Poza alarmem otworzysz ją przyciskiem GROTA pośrodku dolnego paska; tam są też zakładki Mapa, Miejsca, Przygotuj i Zasady.

• Wykaz punktów i wyszukiwanie najbliższego działają bez internetu. Trasa po drogach wymaga internetu; bez niego widzisz odległość w linii prostej.
• GROTA obejmuje tylko Polskę. Poza granicą pokazuje komunikat zamiast trasy i pozwala wskazać miejsce ręcznie.
• To wykaz miejsc, a nie gwarancja: obiekty „w godzinach” i „na żądanie” mogą być zamknięte. Zapytaj zarządcę budynku zawczasu.
• GROTA mówi po polsku, angielsku i ukraińsku — język wybierzesz w jej zakładce Zasady. Jest w aplikacjach na Androida i iPhone’a; na stronie WWW jej nie ma.

Na iPhonie alarm działa inaczej: bez pełnego ekranu, syrena gra raz, a wyciszony dzwonek ją wycisza — chyba że w ustawieniach włączysz Włącz alarm mimo wyciszenia (alarm krytyczny Apple). Wtedy czerwony zagra także na wyciszonym telefonie, a nad powiadomieniem pojawi się etykieta „KRYTYCZNE”. Szczegóły i ustawienia, które trzeba sprawdzić, są w instrukcji dla iPhone'a.

10. Strona WWW i powiadomienia w przeglądarce

Na straznik.eu działa ta sama mapa. Na górze są dodatkowo przyciski Pobierz aplikację, Instrukcja i Postaw kawę. W karcie przeglądarki widać ikonę Strażnika.

Powiadomienia w przeglądarce: najpierw zapisz województwo w Menu → Ustawienia → Moje miejsca, potem otwórz Menu → Powiadomienia i zezwól na powiadomienia. Przychodzą także przy zamkniętej karcie — po jednym na alarm, bez ciągłej syreny. Ciągła syrena z wibracją gra tylko w otwartej karcie przy czerwonym poziomie. Na iPhonie powiadomienia działają tylko dla strony dodanej do ekranu początkowego.

Wyłączanie: otwórz Menu → Powiadomienia (albo Menu → Ustawienia → Alarmy i zgody) i wybierz Wyłącz powiadomienia w tej przeglądarce. Strażnik usuwa wtedy subskrypcję na serwerze i w przeglądarce. Samo pozwolenie przeglądarki usuniesz w jej ustawieniach — komunikat podaje ścieżkę dla Twojej przeglądarki, np.:

11. Skąd biorą się punkty

Punkty liczą się z okna 60 minut. Przez pierwsze 30 minut sygnał ma pełną wagę, potem traci ją liniowo do zera. Każda klasa źródła ma limit, więc wiele artykułów czy alarmów obwodów o tym samym nie sumuje się bez końca. Kolejna obserwacja tego samego obiektu NEPTUN nie jest liczona jako nowy obiekt.

Sześciu nowych sąsiadów — na razie tylko obserwujemy

Od 3 października 2026 Strażnik czyta także media w Mołdawii, Rumunii, na Słowacji, w Czechach, w Szwecji i na Węgrzech — po dwa kanały na kraj. Zdarzenie w przestrzeni powietrznej u któregoś z nich podświetla ten kraj na mapie; dotknięcie otwiera kartę z doniesieniem i odnośnikiem do źródła.

Te sześć krajów nie dodaje punktów. Zero. Nie mogą podnieść poziomu, nie wywołają powiadomienia i nie zmienią koloru Twojego województwa. Powód jest prosty: czeskie i słowackie redakcje piszą o cudzej przestrzeni powietrznej częściej niż o własnej, więc najpierw przez kilka tygodni sprawdzamy, czy nasz filtr nie bierze zdarzenia w Danii albo nad Polską za zdarzenie u nich. Dopiero gdy to przejdzie, włączymy wagi — i napiszemy o tym w historii zmian. Litwa, Łotwa i Estonia działają bez zmian i punktują jak dotąd.

Stan tych kanałów widać w oknie Źródła (dotknij diod u góry) w osobnej pozycji „Pozostali sąsiedzi — obserwacja”. Na mapie przybyła przy tej okazji Szwecja, której wcześniej nie było.

Alarmy obwodów UA — waga według odległości

Waga maleje płynnie: przy granicy 1; 50 km 0,7; 100 km 0,5; 150 km 0,3; 220 km 0,15; 320 km 0,08. Obwód liczy się dla obu województw, każde według swojej odległości. Czas liczy się od prawdziwego początku alarmu: przez 30 minut pełna waga, dalej połowa, dopóki alarm trwa. Gdy obwód zniknie z listy alarmów na 3 minuty, alarm jest zakończony — punkty i podświetlenie znikają od razu, a panel pokazuje godzinę końca:

Nawet alarm we wszystkich obwodach naraz daje najwyżej 1 pkt — alarmy obwodów to jedna informacja, nie kilka niezależnych potwierdzeń.

Media: czytanie całego artykułu

Tytuł bywa mylący: artykuł opublikowany o 9:46 z nagłówkiem o syrenach może opisywać noc. Dlatego serwer pobiera treść artykułu i szuka czasu zdarzenia — godziny („przed godziną 4 rano”, „o godz. 4.19”), słów „w nocy”, „przed świtem”, „wczoraj” czy innego dnia tygodnia. Jeśli zdarzenie było ponad godzinę przed publikacją, artykuł jest widoczny jako relacja z wcześniejszego zdarzenia i ma 0 pkt. Linki z Google News prowadzą do strony zgody Google, której serwer nie akceptuje — wtedy szuka tego samego artykułu w kanale RSS redakcji. Jeśli treści nie da się przeczytać, artykuł ma 0 pkt i zostaje w panelu z linkiem.

Po odwołaniu alertu RCB w danym województwie przez 4 godziny artykuły relacjonujące syreny lub alert mają 0 pkt, chyba że RCB wyda nowy alert. Tytuły podsumowujące, np. „Niespokojny poranek…”, liczą się najwyżej za 0,5 pkt.

Obiekty NEPTUN i odległość

Wagi typów: balistyczna 3,0; MiG-31K 2,6; manewrująca 2,4; KAB 1,8; Shahed 1,4; dron 1,1; rozpoznawczy 0,15; FPV 0. Waga jest mnożona m.in. przez pierwiastek z liczby obiektów i współczynniki jakości danych i kursu. Odległość od granicy działa płynnie: 0 km ×1,7; 15 ×1,6; 45 ×1,3; 80 ×1,0; 110 ×0,7; 150 ×0,4; 200 ×0,25; 250 ×0,1; dalej 0. Przy nieznanym kursie punktowane są tylko obiekty bliskie, z obniżoną wagą. Rakieta lub MiG-31K do 60 km od granicy, z co najmniej dwoma potwierdzeniami, daje minimum 2 pkt.

Czas dolotu

Karta obiektu szacuje czas do granicy Polski i granicy wybranego województwa, nie do adresu. Liczy go z prędkości podanej przez źródło albo typowej dla klasy obiektu i odejmuje 2,5 minuty na opóźnienie danych. Dla pozycji przybliżonej ETA nie jest pokazywane na karcie, ale jest liczone wewnętrznie — używa go warunek czerwonego alarmu (niżej). Przy znanym kursie, co najmniej dwóch potwierdzeniach i średniej lub wysokiej wiarygodności ETA ≤ 10 min podnosi wkład obiektu do 2 pkt, a ≤ 5 min — do 4 pkt.

Kiedy zapala się czerwony

Same 4 punkty nie wystarczą. Od 23 września 2026 czerwony wymaga jeszcze potwierdzenia, czyli jednego z dwóch:

• Alert RCB o treści „znajdź bezpieczne miejsce” — najwyższy z trzech poziomów, którymi RCB rozróżnia komunikaty od 17 września. Taki alert zapala czerwony sam, bo państwo wprost wzywa do schronienia.
• Realny obiekt uderzeniowy kursem na Polskę — rakieta, Shahed, KAB albo dron bojowy, którego czas dolotu do granicy wynosi 15 minut lub mniej, albo który jest bliżej niż 50 km. Drugi warunek jest bezpiecznikiem na wypadek drona odrzutowego (Geran-3/4), którego źródło nie opisało jako odrzutowy — dla niego 50 km to niecałe 7 minut. Nie wystarcza pozycja podana tylko jako rejon (środek obwodu) z niepewnością ponad 30 km — taki meldunek daje punkty, ale czerwonego nie otwiera (od 15.10.2026).

Czas dolotu liczy się z prędkości typowej dla klasy obiektu, więc próg sam się przelicza: dron śmigłowy około 45 km, odrzutowy około 110 km, rakieta manewrująca około 200 km. Drony rozpoznawcze nie są potwierdzeniem — one nie atakują.

Bez potwierdzenia region zostaje żółty, nawet przy 5 punktach, a Strażnik pisze o tym wprost na karcie: „brak potwierdzenia obiektem — zostaje żółty”. Powód zmiany: do 23 września Alert RCB o monitorowaniu sytuacji razem z alarmami obwodów Ukrainy i doniesieniami mediów potrafił zapalić czerwony, choć na mapie nie było nic bliżej niż 80 km. Na danych od 1 września nowa reguła zostawia czerwony w dwóch przypadkach z ośmiu — tych, w których obiekt był 15 minut od granicy.

Fala obiektów

Trzy różne obiekty lecące w stronę Polski w ciągu 15 minut i bliżej niż 150 km dokładają wspólnie 0,5 pkt. Kilka obiektów naraz znaczy więcej niż każdy z osobna, a pojedyncze meldunki o tym samym obiekcie fali nie tworzą. Od 1 września fala wystąpiła cztery razy i za każdym razem przy realnym zdarzeniu.

Przeniesienie na sąsiednie województwa

Województwo z co najmniej 2 pkt z sygnałów innych niż regionalny Alert RCB przekazuje 40% sąsiadom, 16% kolejnemu kręgowi i tak dalej. Oficjalny alert RCB nie jest przenoszony — jego obszar wskazał nadawca. To samo zdarzenie nie wraca przez przeniesienie: artykuł albo alarm obwodu przypisany do dwóch sąsiednich województw liczy się w każdym w całości, ale nie jest doliczany drugi raz jako przeniesienie. Przeniesienie to kontekst regionalny, a nie prognoza trasy obiektu; kolor wyłącznie od sąsiadów jest przygaszony i nie dzwoni.

Które strefy PAŻP punktują

PAŻP codziennie publikuje dziesiątki stref: szkolenia wojskowe, skoki spadochronowe, szybowce, drony komercyjne. Gdyby każda punktowała, mapa świeciłaby na żółto codziennie. Dlatego:

Strefa D, R, NPZ albo ADHOC punktuje tylko wtedy, gdy spełnia wszystkie trzy warunki: sięga od ziemi w górę, ten sam identyfikator nie pojawił się przez ostatnie 7 dni, a strefa leży nad ścianą wschodnią albo nad północą. Waga jest niska (0,5 pkt), bo zamknięcie nieba to decyzja wojska, a nie niezależny pomiar zagrożenia — strefa nigdy nie podniesie poziomu sama.

Na północy strefa waży 1 pkt. NEPTUN obserwuje Ukrainę i dla Pomorza, zachodniopomorskiego, warmińsko-mazurskiego i kujawsko-pomorskiego nie daje nic. Zostają strefy, media, RCB i zamknięcia nieba u sąsiadów nad Bałtykiem. Zasada bezpieczeństwa się nie zmienia: strefa 1 pkt + relacja mediów 1 pkt = próg żółty; incydent bałtycki z mediów waży od 15.09.2026 tylko 0,5 pkt i liczy się wyłącznie świeże doniesienie (do 30 minut) o zdarzeniu teraz, więc strefa + Bałtyk to 1,5 pkt; sama strefa to wciąż cisza.

12. Ograniczenia i rozwiązywanie problemów

• Czerwona dioda — jedno ze źródeł nie odpowiada. Pozostałe działają; fuzja ma wtedy mniej potwierdzeń. Gdy NEPTUN nie odpowiada dłużej niż 2 minuty, nad mapą pojawia się pasek „NEPTUN nie odpowiada od…”. Obiekty z ostatniego meldunku zostają na mapie, bo pusta mapa przy awarii źródła wyglądałaby jak spokój.
• Pusta mapa albo wszystkie diody czerwone — sprawdź połączenie i inną sieć. Antywirus lub proxy, które przechwytują HTTPS, potrafią blokować połączenia aplikacji; nie wyłączaj ochrony na stałe, tylko sprawdź wyjątek dla straznik.eu.
• Brak powiadomień — sprawdź Moje miejsca (obserwowane województwo), zgody, kanały powiadomień, baterię i czy aplikacja nie została wymuszenie zatrzymana. Test dźwięku nie sprawdza drogi push z serwera.
• Obiekt jest na liście, a nie ma go na mapie — sygnał żyje w oknie 60 minut, a pozycja jest z bieżącej migawki. Zniknięcie obiektu nie dowodzi zestrzelenia.
• Niepełny obraz — NEPTUN jest agregatorem OSINT, a nie radarem; ADS-B widzi tylko jawne transpondery; komunikaty i artykuły mogą się spóźniać. Brak punktów nie dowodzi braku zagrożenia.

13. Własny serwer — opcjonalnie

Puste pole Menu → Ustawienia → Język, tekst i wersja → Zaawansowane: wspólny backend oznacza domyślny serwer Strażnika. Własny adres wpisuj tylko wtedy, gdy sam utrzymujesz zgodny backend i jego powiadomienia. Wymagany jest HTTPS z certyfikatem zaufanym przez system. Opis uruchomienia backendu jest w README. Uruchamianie własnego backendu dla innych osób wymaga licencji autora.

14. Prywatność i źródła

Pełna polityka prywatności — co zostaje na urządzeniu, co widzi serwer i jakie usługi zewnętrzne biorą udział w przesyłaniu danych.

Brak konta, reklam i analityki. Moje miejsca, nazwy i jednorazowe punkty lokalizacji zapisują się tylko na urządzeniu; kopia zapasowa Androida dla aplikacji jest wyłączona. Na serwer i do dostawcy powiadomień trafiają nazwy obserwowanych województw i identyfikator subskrypcji urządzenia — nigdy dokładna lokalizacja. Wyjątki są w GROCIE: przy trasie pozycja i wybrany punkt idą do publicznego serwera tras FOSSGIS, nie do nas, a z pobierania mapy offline „Wokół miejsca” nasz serwer widzi okolicę z dokładnością do kwadratu około 12 na 20 km (szczegóły).

Serwer oraz dostawcy map, powiadomień, zdjęć i danych otrzymują zwykłe żądania sieciowe i mogą prowadzić logi techniczne. Przy czytaniu artykułów serwer pobiera strony redakcji tak jak zwykła przeglądarka, bez akceptowania zgód na pliki cookie.

Dane: NEPTUN · adsb.lol / adsb.fi i dostawcy zapasowi · RCB / RSO · PAŻP · media regionalne i bałtyckie · strefy sąsiadów. Mapa: OpenFreeMap, © OpenStreetMap. Zdjęcia maszyn i ich autorzy są podpisani w kartach.